foto Sjaak

Sjaak Cremers, afkomstig uit Boxmeer, bijna 80 jaar en nog steeds op zoek naar uitdaging, “want dan blijf ik in beweging”. Op maandagmiddag kun je hem treffen bij Verdeliet.

Ont-moeten

Hij verzorgt de planning en de structuur van de moestuin en zet zijn ervaring met ecologisch tuinieren in. Daarnaast deelt hij zijn kennis graag met alle medewerkers. “Dat is dé manier om het niveau van tuinieren op waarde te houden als je met zoveel mensen in de tuin werkt. Zeker omdat het ecologisch tuinieren veel preventief werken en vooruit denken vraagt”.

Sjaak heeft het werken in de tuin al vroeg eigen gemaakt. Hij moest als kind  thuis helpen, samen met zijn broers en zussen. Hij is van voor de oorlog en heeft de tijd meegemaakt dat na de oorlog alles op de bon verkregen moest worden. Thuis waren zij daardoor zelfvoorzienend. Ze hadden oa rogge, maïs, fruit en groenten en wat beesten. Als kind moest Sjaak dus meewerken. Iets wat hij niet eens graag deed. Hij ging liever spelen met vriendjes. Dat mocht natuurlijk ook wel, maar eerst moest het werk gedaan zijn. Later als hij in Sneek woont, is tuinieren een gezonde tegenhanger van het vele denkwerk dat zijn baan vraagt. Sjaak heeft een leidinggevende functie in het beroepsonderwijs. “Even uit het hoofd en lijfelijk bezig zijn”. Tuinieren in Sneek levert naast ontspanning ook een nieuwe uitdaging op; zeeklei in plaats van Brabants  zand. Als Sjaak in 2015 na zijn pensionering terugkeert in Boxmeer, waar zijn broers en zussen allen op loopafstand wonen, blijft het tuinieren centraal staan in de dagelijkse routine van hemzelf, en zijn broers en zussen. Zij eten allen uit de groentetuin die zij in Sambeek hebben. Nog steeds staan zij samen in de tuin, nog steeds  deels zelfvoorzienend. Naast de groentetuin in Sambeek, wil hij graag in Boxmeer een project schooltuinieren gaan opstarten. Hij heeft hiermee in Sneek ervaring opgedaan en wil dit project ook in Boxmeer van de grond krijgen. Een mooie manier om zijn kennis te delen met een jongere generatie. Iedere leerling tuiniert op een eigen bed van 1.20-5m. deels mogen de leerlingen zelf invullen wat te verbouwen, deels wordt een vaste planning aangehouden. Er is altijd ruimte voor bloemzaden, zodat iedere leerling tegen de zomer moeder kan verrassen met een bosje bloemen uit eigen tuin. Hoewel de  voorbereidingen in volle gang zijn, de grond buiten de kloostermuren in bruikleen genomen kan worden en er een aantal scholen belangstelling heeft getoond, wordt het project op het laatste moment afgeblazen vanwege een fusie van scholen. Lonneke Willems met wie Sjaak contact heeft gehad over financiering van het schoolproject, vraagt aan Sjaak of hij geen interesse heeft om zijn kennis bij Verdeliet te komen inzetten, als zij hoort dat het schoolproject in Boxmeer geen doorgang kan vinden.

En zo is Sjaak in het najaar van 2015 terechtgekomen bij Verdeliet. Hij zag al snel dat er hier zeker ook sprake van een uitdaging is. Bij zijn kennismaking ziet hij een tuin die eruit ziet als “een maanlandschap met buxushaagjes in de diagonaal. Daar kun je natuurlijk niet op tuinieren.” Zijn eerste werkzaamheden bestaan uit het aanbrengen van structuur in de tuin; bedden aanleggen, de grond klaarmaken voor teelt, een planning maken. En nu na een paar jaar staat die structuur redelijk. Maar het blijft nog kwetsbaar. Ecologisch tuinieren vraagt nu eenmaal de juiste dingen op het juiste moment doen en daarvoor zijn veel kennis en vlieguren nodig. Sjaak is tevreden over hoe de zaken bij Verdeliet lopen. Hij geniet ervan als medewerkers voldoening halen uit hun werk in de tuin. “Het mooie aan tuinieren is de verwondering. Hoe iets groeit en bloeit. Of dat juist niet doet. Hoe ontstaan de kleuren, waarom doet de knoflook het wel bij Verdeliet, maar niet in mijn eigen groentetuin. Je stopt een poter in de grond, hoe maakt niet uit.  De knol vormt uitlopers. De uitlopers die naar boven gaan, worden de zonnecollectoren die de plant laten groeien, de uitlopers in de grond vormen nieuwe knollen.”

Sjaak kan uren praten over tuinieren. Zoveel plannen nog uit te voeren. Zo zou hij graag nog een tweede insecten hotel hebben achter in de tuin en meer bloemen en planten waar specifieke insecten op af komen. Het ecologisch tuinieren verder ontwikkelen. Experimenteren met permacultuur.  De kas meer inzetten voor de teelt, zodat we minder seizoensgebonden zijn. Met de uitbreiding van de grond zou er ook een mogelijkheid zijn om hier het schooltuinieren op te starten. ”In de regel wil ik meer dan hier kan. Ik heb heel vaak het gevoel dat ik tijd tekort kom”.